Το πλαίσιο προγραμματισμού της περιόδου 2021-2027

O προγραμματισμός της νέας περιόδου 2014-2020 γίνεται μέσα στο ευρύτερο περιβάλλον που προσδιορίζεται από μία σειρά πολιτικοοικονομικές και θεσμικές εξελίξεις που έχουν λάβει χώρα στο εθνικό και το κοινοτικό επίπεδο, όπως η έξοδος της χώρας από τα προγράμματα στήριξης και η είσοδος της στον θεσμό του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, , οι κατευθυντήριες γραμμές για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι νέοι στόχοι πολιτικής των Ταμείων και  η εγκεκριμένη Εθνική Αναπτυξιακή Στρατηγική της χώρας.

Τον Ιανουάριο του 2020 συγκροτήθηκε, με εντολή της Ελληνικής Κυβέρνησης, ανεξάρτητη Επιτροπή για την εκπόνηση του νέου Σχεδίου Ανάπτυξης για την Ελληνική Οικονομία. Σύμφωνα με το Σχέδιο κεντρικός στόχος για την ελληνική οικονομία, είναι η συστηματική αύξηση της παραγωγικότητας και της εξωστρέφειας και η στενότερη διασύνδεση της παραγωγής με την τεχνολογία και την καινοτομία.

Παράλληλα, ολοκληρώθηκε το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) καθώς και το αντίστοιχο Περιφερειακό (ΠΠΑ) για την περίοδο 2021-2025, το οποίο θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο σύστημα για το σχεδιασμό, τη διαχείριση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο των παρεμβάσεων που χρηματοδοτούνται από τους εθνικούς πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Οι αναπτυξιακοί στόχοι των ΕΠΑ/ΠΠΑ 2021-2025 αναπτύσσονται σε πέντε πυλώνες: 1) Έξυπνη Ανάπτυξη, 2) Πράσινη Ανάπτυξη, 3) Κοινωνική Ανάπτυξη, 4) Ανάπτυξη Υποδομών και 5) Εξωστρέφεια. Το ΕΠΑ επηρεάζει το σχεδιασμό ΕΣΠΑ και των Ε.Π. επιδιώκοντας την ανάπτυξη συνεργειών και συμπληρωματικοτήτων.

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας COVID-19 και για την ώθηση της ευρωπαϊκής οικονομίας να ανακάμψει, υιοθετήθηκε ένα σημαντικό  πακέτο ανάκαμψης για την περίοδο 2021-2027, το οποίο συνδυάζει το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) με το νέο Ταμείο Ανάκαμψης «Next Generation EU» και περιλαμβάνει τέσσερις στόχους πολιτικής: α) προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής της Ένωσης, β) ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας, γ) μετριασμός των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης και δ) υποστήριξη του πράσινου και ψηφιακού μετασχηματισμού. Η Ε.Ε στο πλαίσιο του νέου εργαλείου «Next Generation EU» θα δανειστεί κεφάλαια για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις κεφαλαιαγορές, έτσι ώστε να χρηματοδοτηθεί η προσπάθεια ανάκαμψης και προκειμένου να παράσχει στην ΕΕ τα μέσα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που έχει δημιουργήσει η πανδημία COVID-19.  

Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Recovery and Resilience Facility, RRF) συστάθηκε για την αντιμετώπιση της COVID-19 κρίσης και τη στήριξη της μετάβασης σε μια πράσινη και ψηφιακή οικονομία,  με συνολικό προϋπολογισμό 672,5 δις ευρώ (εκ των οποίων 312,5 δις ευρώ επιχορηγήσεις και 360 δις ευρώ με τη μορφή δανείων). Ο Μηχανισμός θα στηρίξει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, ιδίως σε πράσινες και ψηφιακές τεχνολογίες. Για την υλοποίηση, τα Κράτη Μέλη καταρτίζουν εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναλύοντας τις προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και τα οποία θα εγκριθούν από την Επιτροπή.