Σχεδιασμός του αναπτυξιακού προγράμματος Στερεάς Ελλάδας 2021-2027

anchor sp1

Στόχοι Πολιτικής

ΣΠ1 «Μια εξυπνότερη Ευρώπη μέσω της προώθησης του καινοτόμου και έξυπνου οικονομικού μετασχηματισμού»

Οι ανάγκες, ελλείψεις και προκλήσεις που έχουν εντοπιστεί στην ΠΣΤΕ σχετίζονται με την εξειδίκευση σε δραστηριότητες χαμηλής τεχνολογικής έντασης, το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης ανθρώπινου δυναμικού, τον μικρό αριθμό επιχειρήσεων και κλάδων με μεγάλη συγκέντρωση ερευνητικού προσωπικού, το χαμηλό βαθμό απασχολησιμότητας ερευνητικού προσωπικού σε μικρές επιχειρήσεις, την έλλειψη καινοτομικής κουλτούρας στις επιχειρήσεις, το χαμηλό βαθμό διείσδυσης ΤΠΕ στις παραγωγικές και καθημερινές δραστηριότητες, με οριζόντιο γνώμονα την άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων των χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων της Περιφέρειας, όπως και αυτών που πρόσφατα αναδύονται από τα μέτρα αντιμετώπισης της επιδημίας COVID-19. Σε αυτό το πλαίσιο, οι προτεραιότητες πολιτικής της ΠΣΤΕ στο πλαίσιο του ΠΣ1 περιλαμβάνουν:

  • Ενίσχυση περιφερειακού ερευνητικού και καινοτομικού οικοσυστήματος
    anchor sp2
  • Προώθηση της ψηφιοποίησης για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και την τοπική αυτοδιοίκηση
  • Υποστήριξη της υφιστάμενης και νέας επιχειρηματικότητας, με έμφαση στην καινοτόμο επιχειρηματικότητα
  • Ανάπτυξη δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού για τον έξυπνο και καινοτόμο μετασχηματισμό της Περιφέρειας

ΣΠ2 «Μια πιο πράσινη χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και ανθεκτική Ευρώπη μέσω της προώθησης της καθαρής και δίκαιης ενεργειακής μετάβασης, των πράσινων και γαλάζιων επενδύσεων, της κυκλικής οικονομίας, της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων»

Στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, οι ανάγκες, ελλείψεις και προκλήσεις που έχουν εντοπιστεί σχετίζονται συνοπτικά με τις αρνητικές επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον από την κλιματική αλλαγή, την αύξηση συχνότητας εμφάνισης και έντασης ακραίων φαινομένων, την σημαντική επιβάρυνση του περιβάλλοντος και του υδροφόρου ορίζοντα στις βιομηχανικές περιοχές, την υστέρηση έναντι των στόχων  για τη διαχείριση των αποβλήτων που θέτει το ΠΕΣΔΑ, τη μικρή διασύνδεση της παραγωγής ενέργειας με το τοπικό ανθρώπινο δυναμικό, την υστέρηση στην ενσωμάτωση των αρχών της κυκλικής οικονομίας, την έλλειψη ρευστότητας για υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων λόγω της οικονομικής κρίσης των προηγούμενων ετών, την μη προστασία, διατήρηση και ανάδειξη του πλούσιου και διαφοροποιημένου φυσικού/ οικολογικού αποθέματος, με οριζόντιο γνώμονα την άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων των χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων της Περιφέρειας, όπως και αυτών που πρόσφατα αναδύονται από τα μέτρα αντιμετώπισης της επιδημίας COVID-19. Σε αυτό το πλαίσιο, προτεραιότητες πολιτικής για την ΠΣΤΕ αποτελούν:

  • Προώθηση της ενεργειακής απόδοσης, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των έξυπνων ενεργειακών συστημάτων
  • Ενίσχυση των πολιτικών και υποδομών για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
    anchor sp3
  • Ενίσχυση και αναβάθμιση των δικτύων διαχείρισης υδάτινων πόρων
  • Προώθηση και εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας
  • Ενίσχυση των πράσινων υποδομών και προστασία και βελτίωση του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος

ΣΠ3 «Μια πιο διασυνδεδεμένη Ευρώπη μέσω της ενίσχυσης της κινητικότητας και των περιφερειακών διασυνδέσεων»

Οι ανάγκες, ελλείψεις και προκλήσεις που έχουν εντοπιστεί στην ΠΣΤΕ σχετίζονται με ελλείψεις στο οδικό δίκτυο που δημιουργούν ενδοπεριφερειακές ανισότητες, με ανεπαρκή ευρυζωνικά δίκτυα στην ύπαιθρο αλλά και σε αστικές και τουριστικές περιοχές, με την ενδοπεριφερειακή ανισορροπία σε σχέση με υποδομές σχετιζόμενες με την εφοδιαστική αλυσίδα, με ελλείψεις σε λιμενικές υποδομές και σε υποδομές προώθησης της πολυτροπικής κινητικότητας, με οριζόντιο γνώμονα την άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων των χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων της Περιφέρειας, όπως και αυτών που πρόσφατα αναδύονται από τα μέτρα αντιμετώπισης της επιδημίας COVID-19. Οι προτεινόμενες προτεραιότητες πολιτικής για την ΠΣΤΕ και για τον ΣΠ3 συνοψίζονται ως εξής:

anchor sp4

 

  • Ενίσχυση της ψηφιακής συνδεσιμότητας
  • Ανάπτυξη και αναβάθμιση των μεταφορικών δικτύων
  • Προώθηση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας

ΣΠ4 «Μια πιο κοινωνική Ευρώπη μέσω της υλοποίησης του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων Κεντρική επιδίωξη των παρεμβάσεων στον ΣΠ4 είναι μια πιο κοινωνική Ελλάδα μέσω της επένδυσης στο ανθρώπινο δυναμικό και της διασφάλισης ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες και αγαθά»

Οι ανάγκες, ελλείψεις και προκλήσεις που έχουν εντοπιστεί στην ΠΣΤΕ σχετίζονται συνοπτικά με τα επίπεδα ανεργίας στους νέους και στο γενικό ανθρώπινο δυναμικό, στη διαρροή εκτός Περιφέρειας εξειδικευμένου δυναμικού, με την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών υγείας και εκπαίδευσης, την στήριξη των ευάλωτων και ειδικών ομάδων, την ενίσχυση της χωρικής συνοχής, με οριζόντιο γνώμονα την άμβλυνση των αρνητικών επιπτώσεων των χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων της Περιφέρειας, όπως και αυτών που πρόσφατα αναδύονται από τα μέτρα αντιμετώπισης της επιδημίας COVID-19. Οι προτεινόμενες προτεραιότητες πολιτικής για την ΠΣΤΕ συνοψίζονται στις ακόλουθες:

  • Στήριξη της απασχόλησης, ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της αγοράς εργασίας και διεύρυνση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού
  • Αναβάθμιση των υπηρεσιών και υποδομών εκπαίδευσης
  • Προώθηση της κοινωνικοοικονομικής ένταξης των ευάλωτων ομάδων και των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων και ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών
  • Βελτίωση της ισορροπίας της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής
  • Προώθηση των ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη δια βίου μάθηση και την απασχόληση
  • Προώθηση της κοινωνικής ένταξης των ατόμων σε ανάγκη και ιδιαίτερα των παιδιών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού
    anchor sp5
  • Προώθηση της ισότιμης πρόσβασης στην πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη
  • Ενίσχυση κι επέκταση των υπηρεσιών του περιφερειακού μηχανισμού παρακολούθησης των πολιτικών κοινωνικής ένταξης
  • Ενεργός και υγιής γήρανση με έμφαση σε ευάλωτες και ειδικός ομάδες πληθυσμού

ΣΠ5 «Μια Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες της, μέσω της προώθησης της βιώσιμης και ολοκληρωμένης ανάπτυξης των αστικών, αγροτικών και παράκτιων περιοχών, καθώς και μέσω της στήριξης τοπικών πρωτοβουλιών»

Η προώθηση της βιώσιμης και ολοκληρωμένης ανάπτυξης αστικών, αγροτικών και παράκτιων περιοχών αποτελεί βασική προτεραιότητα για την ΠΣΤΕ ιδιαίτερα σε περιοχές της Περιφέρειας που εμφανίζουν προβλήματα αναπτυξιακής υστέρησης, περιβαλλοντικής υποβάθμισης και αποσύνθεσης του κοινωνικού ιστού ή/και περιοχές οι οποίες εμφανίζουν αναπτυξιακή δυναμική.

Στο τομέα της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, ήδη κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, αναγνωρίστηκε η ανάγκη για την αποκατάσταση του οικονομικού ιστού των πόλεων και της λειτουργίας τους ως κινητήριες δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή επιρροής, η αντιστροφή της κοινωνικής και περιβαλλοντικής υποβάθμισης ιδίως περιοχών συγκέντρωσης μειονεκτικών κοινωνικών ομάδων, υποβαθμισμένων εμπορικών κέντρων και εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών/ βιοτεχνικών/ επαγγελματικών ζωνών, η αντιμετώπιση των κοινωνικών συνεπειών της κρίσης με αναζωογόνηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και ανασυγκρότηση των κοινωνικών υποδομών, η προώθηση της σύνδεσης καινοτομίας και επιχειρηματικότητας στο αστικό περιβάλλον, η αντιστροφή της αστικής διάχυσης, η ανάκτηση του δημόσιου χώρου.

Περαιτέρω, βασικό αναπτυξιακό στόχο αποτελεί η εξυγίανση και αποκατάσταση των επιβαρυμένων περιοχών όπως ο ποταμός Ασωπός και η βιομηχανική περιοχή Σχηματαρίου - Οινοφύτων. Ιδιαίτερη προτεραιότητα αποδίδεται στη χωρική ενότητα της ΛΑΠ Ασωπού, όπου είναι ζωτικής σημασίας η συνέχιση της σχεδιασθείσας ολοκληρωμένης παρέμβασης. Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο του ΠΕΠ της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου προβλέπεται η υλοποίηση της ΟΧΕ Πολιτιστικής Διαδρομής για την ολοκληρωμένη ανάδειξη και δικτύωση σημαντικών αρχαιολογικών χώρων και τη διαμόρφωση ενός διακριτού και επώνυμου τουριστικού προϊόντος (Πολιτιστική/Τουριστική/Περιβαλλοντική Διαδρομή Στερεάς Ελλάδας Επίσης, στο πλαίσιο της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης εφαρμόζονται τρείς Στρατηγικές ΒΑΑ (αστικά κέντρα των Δήμων Χαλκιδέων και Λαμιέων και στην ενιαία Δια-δημοτική Αστική Λειτουργική Περιοχή που συγκροτείται από τα Αστικά Κέντρα των Δ. Λεβαδέων, Θηβαίων και Αλιάρτου-Θεσπιέων) συνολικού προϋπολογισμού 30 εκ €. Η εξέλιξη των παρεμβάσεων κατά την τρέχουσα περίοδο, όσον αφορά τις υλοποιούμενες Στρατηγικές ΟΧΕ και ΒΑΑ και τα αποτελέσματα που θα προκύψουν από αυτές, θα επιτρέψουν τον σχεδιασμό των νέων στρατηγικών για τη νέα προγραμματική περίοδο.

Ο προγραμματισμός της Περιφέρειας στο πλαίσιο του ΣΠ5 λαμβάνει υπόψη το πρόσφατα εγκεκριμένο Περιφερειακό Χωροταξικό Σχέδιο, το οποίο προτείνει την υλοποίηση παρεμβάσεων σε περιοχές όπως, η οικιστική περιοχή Λαμίας για την υλοποίηση της ένταξης των μεγάλων οδικών έργων, η ευρύτερη Περιοχή Χαλκίδας για την εξυγίανση και αναζωογόνηση των εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών κτιρίων, η ευρύτερη Περιοχή της Λιβαδειάς και της Θήβας, παρεμβάσεις τουριστικής αναζωογόνησης στον άξονα Άμφισσα -Ιτέα – Δελφοί, ενώ ορίζει μια σειρά ημιαστικών κέντρων της Περιφέρειας ως περιοχών με προτεραιότητα παρέμβασης.